Artefakty to twory Zony, najczęściej powstające w zagęszczeniach anomalnych sił i energii zwanych Anomaliami, choć nie zawsze - niektóre artefakty znajdowane są poza polami anomalii, w najzupełniej, zdawałoby się, losowych miejscach. Być może są to po prostu artefakty, które wiatr lub inne siły wypchnęły z ich anomalii i poniosły w siną dal, a może istnieją inne, nie odkryte dotąd, sposoby powstawania artefaktów, które nie mają związku z anomaliami. Artefakty od chwili ich odkrycia budziły wielkie zainteresowanie. Początkowo traktowano je jako zwykłe dziwactwa, spektakularnie wyglądające odpadki lub efekty uboczne działania anomalii i jako takie interesowały głównie bogatych kolekcjonerów. Kilka sztuk pierwszych artefaktów trafiło nawet do Muzeum Kontaktu z Obca Cywilizacją w Moskwie i kilku innych muzeów.
Gdy jednak pierwsze badania naukowe nad artefaktami przyniosły zdumiewające rezultaty, na punkcie tych "odpadków" zapanowała prawdziwa mania. Gdy wyciekły informacje o ich zdumiewających właściwościach i strukturze fizyczno-chemciznej, artefaktami zainteresowali się wszyscy: od wojskowych, przez ludzi nauki, po medycznych szarlatanów, mafie i wielkie korporacjie. Kolekcjonerzy nagle przestali być jedynymi nabywcami dziwnych obiektów znajdowanych w Strefie, a szybko rosnące czarnorynkow ceny artefaktów sprawiły, że liczba Stalkerów działających w Zonie i poszukujących tych cudeniek zaczęła rosnąć.